миний амьдралын аз жаргал

Эр хүнийг та нар хааяа ч болов хайрлаач
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвгүүд чинь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эрчүүдийг та нар хааяа ч гэсэн хайрлаач
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл

Хэл нь тагнайгаа олохгүй тультчиж
Хөл нь дэлхийгээ онохгүй тэмтчиж
Хааяа нэг халамцуухан ирэхэд нь
Хараалын үг урсгаж халаасыг нь бүү хоосло
Янагийн захиа л лав гарахгүй шүү дээ, наадахаас чинь
Яахав дээ хөөрхий, шараа тайлах юмыг нь үлдээ

Дээл бүсэн гоёлтой
Дээрээ малгай хийморьтой
Андынхаа дэргэд цовоожиж
Аавынхаа харцанд томоождог
Янагийн сэтгэлд нялхардаг эрчүүдийг
Янжинлхамчууд минь өршөө

Уул шиг юм гэж дандаа битгий давар
Үүл шиг нүүгээд явчихдаг юм
Ус шиг уян гэж дандаа битгий самард
Уур болоод дэгдчихдэг юм
Төгөлдөр их урмыг нь хугалчихдаг юм
Төрсөн шигээ тэд уруугаа хараад уначихдаг юм

Хичнээн жил амьд явахыг мэдэж болдоггүй орчлон дээр
Хэзээ хаана жаргана гэж хэрүүлийн алим хуваахав
Хазайсан газар нь тэдэнд чинь бүүвэй ээж түшиг болдог юм
Халтирсан газар нь тэдэнд чинь бүсгүйн хайр нөмөр болдог юм
Өөрийг чинь эх болгосон хүний дээд юм шүү дээ
Үрийн чинь эцэг болсон эрийн тэнгэр юм шүү дээ
Эр хүнийг та нар хааяа ч болов хайрла
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл

Олон олон гэргий нараас
Олон олон аавын хөвгүүдийг
Өмөөрч бичсэн шүлгийг минь болгоо
Өөрсдөө та нар нөмөрт нь жарга

Эр хүнийг та нар хааяа ч болов хайрла
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүлээ…

Яруу найрагч Мөнхөөгийн Билэгсайхан

Энэ хорвоогийн хамгийн муухай хүн бол хайнга эмэгтэй. Тиймээс бүсгүй та даашинз дээрээ тогтсон жижиг толбыг өчүүхэн эсвэл хүзүүн дээрх бяцхан өө сэв зэргийг ялимгүй гэж тоолгүйгээр өнгөрөөх хэрэггүй.
   Учир нь тэр жижиг өө таны гоо сайхныг бvрэн далдалж устгадаг хэн хүнээс ч илүү хамгийн том дайсан гэдэг нь маргашгүй үнэн юм шүү. Бас даашинз чинь үл мэдэг ханзарсан, трико чинь жаахан л хөвөрсөн бол та түүнийг өмсч гадагшаа гарах хэрэггүй. Энэ бүгд бүсгvй таныг хормын төдийд ямар ч үнэ цэнэгүй эмэгтэй болгон хувиргах ид шидтэй. Дахин хэлэхэд эмэгтэй хүн гэдэг хэзээ ч гаргаж болохгүй аймшигтай алдаа байдаг. Цаашлаад эмэгтэй хүн үл мэдэг хиртэй сам цүнхэлж, будаг нь халцарсан хумстай явж болохгүй. Энэ нь эр хүний харцанд шууд л өртөж намайг хараарай гэх шиг тэнэг байдалд оруулна. Тиймээс эр хүний тантай хамт байх хүсэл тэр дорхноо хийсч орхидог. Ер нь бүсгүй хүн бусдын харцыг татах бардам сэтгэлтэй байх хэрэгтэй. Түүний тулд ердөө ч цаг хугацаа, эд хөрөнгө орохгүйгээр дээрх алдааг л засах болно. Бүсгүй минь хичээгээрэй. Энэ хорвоогийн хамгийн муухай хүн бол хайнга эмэгтэй байдаг.

Эхийн сүү гэдэг бол юугаар ч орлуулашгүй хүүхдийн хэвийн өсөлтөнд хамгийн чухал
үүргийг гүйцэтгэдэг. Хэдийгээр үүнийг эмэгтэйчүүд мэддэг ч эхний цөөхөн сар л хүүхдээ
хөхүүлээд хөхнөөс нь гаргаж сүү орлуулагч хэрэглэж эхлэх нь цөөнгүй байдаг.
Тиймээс WHO/World Health Organization/-с шинээр амаржсан эхчүүдэд хөхөөр
хооллосноор хэрхэн 1,3 сая хүүхдийн амь насыг аварч болох талаар сургалт семинар
явуулсан байна. Гэвч ихэнх эмэгтэйчүүд маш амархан халширч хүүхдээ хөхнөөс нь
гаргасаар байгаа хэмээн World Health Organization-с мэдэгджээ.
Мөн тэдний гаргасан судалгаагаар хүүхэд төрсний дараах эхний 6 сард хөхөөр хооллолт
дэлхий нийтээр 40 хүрэхгүй хувьтай байгаа нь хүүхдийн ирээдүйн эрүүл мэндэд ямар хор
уршигтай талаар эхчүүдийн мэдлэг дутмагаас болдог байна.
Аль ч орны хувьд эрүүл мэндийн байгууллагын хувьд шинэ эхэд заавар зөвөлгөө өгөх
болон туслах тал дээр маш доголдолтой ханддаг. Жирэмсэн эмэгтэйчүүд янз бүрийн
улиралын чанартай ханиад томуу болон шинээр илрээд байгаа ханиадааар өвчлөхгүй
байх тал дээр хамгийн их анхаарах ёстой хүмүүс бөгөөд энэ төрлийн өвчин эмгэгт
хамгийн эмзэг бүлэгт тооцогддог.
Жирэмсэн эмэгтэй ханиадаар өвчилсөн тохиолдол Tamiflu гэх мэтийн вирусын гаралтай
ханиадны эсрэг эмийг эмчийн заавраар яаралтай хэрэглэх шаардлагатай талаар WHO-н
мэргэжилтэн хэлсэн байна. “Жирэмсэн эмэгтэй ханиадаар өвчилөх нь маш эрсдэлтэй
болохоор хэрвээ ханиад хүрсэн л бол шууд эмчид хандах ёстой. Мөн H1N1 буюу гахайн
ханиадны вакцинд хамрагдах нь зүйтэй” хэмээн хэлжээ.
Хүүхдийг төрснөөс нь хойш цагийн дотор хөхөөр хооллож мөн эхний 6 сар ямар ч ус
болон бусад хүнсний зүйлс өгөхгүйгээр хөхөөр хооллох ёстой байдаг.Ингэснээр хүүхэд
авах ёстой уураг шим тэжээлээ авч дархлалын систем нь бэхжин уушигны үрэвсэл болон
бусад өвчинтэй тэмцэх дархлаа тогтдог байна. Эхийн сүү орлуулагч тэжээлүүд нь
дархлалыг нь сайжруулж чадахгүй ба ихэнх буурай орнуудын хувьд усны тал дээр
асуудал үүсдэг.
Хэрвээ дэлхий нийтээрээ хөхөөр хооллолтыг 90 хувьд хүргэж хүүхдээ эхний 6 сар
тасралтгүй хөхөөр хооллоход л ойролцоогоор жилд 5 наснаас доош насны 10 сая
хүүхдийн амь насны 13 хувийг аварч болох боломжтой гэсэн тооцоо байдаг байна.
Тиймээс ч жил бүрийн 8 р сарын эхний 7 хоногыг хөхөөр хооллох дэлхийн нийтийн өдөр
болгон тэмдэглэдэг.WHO-н ерөнхий захирал Margaret Chan-эхчүүд энэхүү хамгийн эмзэг
бүлгийг дэмжиж хөхөөрөө хүүхдээ хооллох нь хамгийн чухал юм хэмээн хэлжээ.